NHHP "LS-KASZUBY" w Szwecji - Regulaminy Harcerskie

O nas

Linki

Linki harcerskie

Linki polonijne

Radio Polskie

Inne nasze strony

•	Strona H.O.S.M

•	Druzyna harcerek

•	Druzyna harcerzy

•	Strona rocznicowa 10-lat Hufca

Ksiega Gosci

Zobacz Ksiege Gosci

Dopisz sie do Ksiegi

Kontakty

E-mail - Komendant
magdalena67@home.se

E-mail - Sekretariat
info@mjk-media.com

Adres:
Oberoende Polska Scoutkåren
c/o Magda Domagala
Gillerbacken 20, tr 8
124 64 Bandhagen, Sweden

Telefon/fax:
+46 (0)8 864 362

Plusgiro:
167021-5

Uwaga!

Strony najlepiej ogladac w przegladarce IE 4+ lub NS 5+, min. 800x600, min. 256 kolorów

Wersja: 3A

Ponizej publikujemy regulaminy i instrukcje dla druzyn harcerskich obowiazujace w Niezaleznym Hufcu Harcerstwa Polskiego "LS-Kaszuby" w Szwecji. Niniejsze zasady opracowane zostaly w celu ujednolicenia przepisów w calej organizacji.

Regulamin mundurowy
Regulamin musztry
Regulamin stopni i sprawnosci
Instrukcja pakowania plecaka

Regulamin mundurowy

1. Mundur harcerski

1.1.a Mundur harcerzy.
- Bluza mundurowa w kolorze khaki, wzoru ZHR, z naramiennikami szerokosci 5 cm, wpuszczana w spodnie. Z tylu na wysokosci barku karczek. Z przodu na calej dlugosci zapinana na guziki metalowe w kolorze srebrnym z gladkim obrzezem i lilijka w srodku. Na wysokosci klatki piersiowej dwie nakladane kieszenie z kontrafalda na zewnatrz, z patkami zapinanymi na guziki. Wymiary kieszeni wynosza 13x15 cm.
- Rekawy koszulowe dlugie, ujete w mankiety zapinane na guziki. Rozciecie w rekawie tak dlugie, aby mozna bylo zawijac go powyzej lokcia. Na patkach o dlugosci 4 cm w kolorze czarnym, na ktorym wyszywa sie czerwona nicia numer druzyny, o wysokosci 1 cm, wyszyte 0,5 cm od dolu.
- Na lewym rekawie plakietki z symbolami hufca:
pierwsza - okragla z lilijka bialo-czerwona i drzewkiem, umieszczona w odleglosci 2,5 cm od wszycia
druga - z herbem hufca (trojkontna) - 1 cm ponizej pierwszej

1.1.b Mundur harcerek.
- Koszula-mundurowa w kolorze ciemno szarym (wzor ZHR) z naramiennikami szerokosci 4.5 cm, zaw-sze wpuszczona w spodnice, albo w spodnie (mundor polowy). Z przodu zapinanana na guziki metalowe w kolorze srebrnym z gladkim obrzezem i z lilijka w srodku. Na wysokosci klatki piersiowej dwie nak-ladane kieszenie z kontrafalda na zewnatrz z patkami zapinanymi na guziki. Wymiary kieszeni: 11.5x 14 cm. Rekawy koszulowe tak dlugie, aby mozna bylo je zawijac powyzej lokcia. Na patkach (kolor czarny) o wysokosci 5 cm i szerokosci 5.5 cm wyszywamy czerwona nicia numer druzyny, o wysokosci 3.5-4 cm, wyszyte ok. 0.5 cm od dolu. - Na lewym rekawie plakietki z symbolami hufca:
pierwsza - okragla z lilijka bialo-czerwona i drzewkiem, umieszczona w odleglosci 3 cm od wszycia druga - z herbem hufca (trojkontna) - 1 cm ponizej pierwszej

1.2.a Spodnie harcerzy
- Spodnie dlugie w kolorze ciemnozielonym w pasie zakonczone paskiem szerokosci 4 cm ze szlufkami. Dwie kieszenie w szwach bocznych.

1.2.b Spodnice harcerek
- Spodnica ciemno szara (wzoru ZHR) po calej dlugosci zapinana na guziki: metalowe w kolorze srebrnym z gladkim obrzezem i z lilijka w srodku. Spodnice w pasie spina pas koloru czarnego albo brazowego. Spodnica siega 3cm ponizej kolan.

1.3. Chusta
- Chusta w ksztalcie trójkata o bokach 65x65x100 cm, w kolorze druzyny z obszyciem zolto-niebieskim, spieta dowolnym pierscieniem, noszona pod kolnierzem.

1.4.a Nakrycie glowy harcerzy
- Czapka rogatywka w kolorze khaki - zszyta z czterech brytów ostro wycietych, stykajacych sie posrodku dna. Przecietna szerokosc brytu 17 cm, wysokosc 11 cm, daszek brazowy pochylony ku przodowi, szerokosc posrodku 6 cm, obszyty na krawedzi. Otok sukienny ciemnozielony wysokosci 1,6 cm. Na otoku nad daszkiem umieszczony jest dwuczesciowy pasek skórzany szerokosci 1,5 cm, zapinany na klamerke metalowa, przymocowany dwoma bolcami w kolorze srebrnym o ksztalcie glówki z lilijka harcerska posrodku jak przy guziku harcerskim. Na nakryciu glowy przypina sie lilijke LS koloru srebrnego, wzor "Jan Kurzydlo", ZHR.

1.4.b Nakrycie glowy harcerek
- Czapka rogatywka w kolorze szarym - zszyta z czterech brytów ostro wycietych, stykajacych sie posrodku dna. Przecietna szerokosc brytu 17 cm, wysokosc 11 cm, daszek brazowy pochylony ku przodowi, szerokosc posrodku 6 cm, obszyty na krawedzi. Otok sukienny ciemnozielony wysokosci 1,6 cm. Na otoku nad daszkiem umieszczony jest dwuczesciowy pasek skórzany szerokosci 1,5 cm, zapinany na klamerke metalowa, przymocowany dwoma bolcami w kolorze srebrnym o ksztalcie glówki z lilijka harcerska posrodku jak przy guziku harcerskim. Na nakryciu glowy przypina sie lilijke LS koloru srebrnego. wzor "Jan Kurzydlo", ZHR.
Uroczyste nakrycie glowy stanowi kapelusz harcerski, wzor ZHR.

1.5.a Obuwie i skarpety harcerzy
- Latem getry lub podkolanówki w kolorze jednolitym dla calej druzyny. Obuwie plaskie, skórzane sznurowane - typu pionierki w kolorze ciemnobrazowym lub czarnym, zima obuwie czarne lub ciemnobrazowe.

1.5.b Obuwie i skarpety harcerek
- Latem noszone sa getry w kolorze czarnym z dwoma bialymi paskami u gory (jednolite dla calej druzy-ny). Zima nosimy grubsze czarne rajstopy oraz getry (te same co latem). Obuwie skorzane, czarne lub brazowe, wysokie (ponad kostke) sznurowane: typu trapery.

1.6. Okrycie wierzchnie
- Okrycie wierzchnie stanowia kurtki lub kangurki w kolorze ciemnozielonym dla harcerzy, a dla harcerek w kolorze czarnym. Kangurka, noszona w czasie chlodnych dni razem z rogatywka, nie zastepuje bluzy mundurowej. W okresie zimowym niezbedne dodatki stanowia: czarna kurtka dla harcerek, zielona dla harcerzy, czarna czapka "gladka", czarne rekawiczki, czarny szalik.
W razie nieposiadania czarnej lub zielonej kurtki na kurtke nosimy kangurke.

1.7. Finka harcerska
- Role tradycyjnej finki harcerskiej moze pelnic inny nóz o dlugosci ostrza nie przekraczajacej 18 cm. Zabronione jest noszenie i stosowanie nozy o wiekszej dlugosci ostrza. Nóz noszony jest w pochewce zapewniajacej bezpieczenstwo przenoszenia i uzytkowania. Przymocowany jest na pasie po stronie prawej.

1.8. Mundur polowy harcerek
- Czarne spodnie-bojowki (nie jeansy ani dresy). Bojowki w pasie spina pas czarny lub brazowy, czarna kangurka (w zime czarna kurtka). Nakryciem glowy stanowi rogatywka lub w okresie zimowym czarna czapka. Buty opisne sa w punkcie 1.5.b

2. Mundur instruktorski

2.1. Mundur instruktorski
- Bluza mundurowa i spodnie/spodnica jak w pkt. 1.1. Chusta, obuwie i skarpety oraz wierzchnie okrycie jak u harcerzy lub harcerek w zaleznosci od zwyczajów przyjetych w srodowisku (jednostce harcerskiej). Na nakryciu glowy przypina sie lilijke harcerska LS koloru zlotego.

3. Uzupelnienia umundurowania

3.1. Dopuszcza sie mozliwosc noszenia mapników i raportówek. Moga byc noszone po stronie lewej na wysokosci bioder, przewieszone przez ramie.

3.2. Dopuszcza sie mozliwosc noszenia jako stroju organizacyjnego: swetrów, dresów, czapek, rekawiczek, kurtek, peleryn i plaszczy przeciwdeszczowych z emblematami harcerskimi lub bez, wedlug wzorów, zatwierdzonych przez rade druzyny.

3.3 Obozowka - jednakowa dla wszystkich, koszulka z emblematem hufca lub obozu.

4. Uwagi dodatkowe:

4.1 Harcerz i harcerka nosza wlosy czyste, estetyczne i schludne. Harcerki z dlugimi wlosami wiaza wlosy gumka.

4.2 Dozwolone jest noszenie ozdob na szyii, rekach i uszach, ale w stylu umiarkowanym.

4.3 Spod munduru, przy szyi nie moze nic wystawac.

4.4 Do munduru nie nosi sie nieharcerskich nakryc glowy.

4.5 Buty harcerskie powinny byc zawsze wypastowane i z dobrze zawiazanymi sznurowkami. Jezyk od butow jest zawsze wlozony w buty.

4.6 Mundur powinien byc zadbany i czysty.

4.7 Harcerki powinny chodzic w spodnicach (regulaminowych).

4.8 W mundurze nie trzyma sie rak w kieszeniach, Nie zuje sie gumy do zucia, i nalezy ogolnie zachowywac sie kulturalnie.

4.9 Jak mundur nie jest uzywany, powinien byc odpowiednio zlozony, lub powieszony na wieszaku.

4.10 Do munduru harcerka nie jest nigdy pomalowana.

4.11 W mundurze nie bijemy sie ani nie uzywamy niecenzuralnych slow, nieznaczy to ze wolno bez munduru.

Regulamin musztry

1. Wstep

Musztra jest jednym z elementów zbiórek harcerskich. Wlasciwie stosowana ma istotne znaczenie w harcerskim wychowaniu. Musztra usprawnia dzialania organizacyjne, stanowi oprawe uroczystosci harcerskich. Zwieksza bezpieczenstwo i porzadek, wprowadza dyscypline. Musztra harcerska oparta jest na wybranych elementach musztry wojskowej, sa w niej takze elementy typowe dla zajec harcerskich. Uklad tematyczny "Zasad" odbiega jednak od schematu "Regulaminu musztry wojskowej" i "Regulaminów musztry harcerskiej".
Wiaze sie to ze sposobem nauczania musztry w podstawowej jednostce harcerskiej, jaka jest druzyna.
Kolejnosc prezentowanych zagadnien jest tak dobrana, aby mogla stanowic dla druzynowego swoisty program nauczania. Nie sa zalecane zbyt dlugie zajecia z musztry, natomiast konieczna jest systematycznosc i dokladnosc w nauczaniu. Do nauki kolejnego elementu musztry nalezy przechodzic wówczas, kiedy poprzedni jest dobrze opanowany. Zaleca sie nauczanie musztry zgodnie z zasada: opis z wyjasnieniem i pokaz z cwiczeniem. Niniejsze zasady opracowane zostaly w celu ujednolicenia musztry w calej organizacji.
Przestrzeganie "Zasad musztry" obowiazuje harcerki, harcerzy, instruktorki i instruktorów Hufca. Wybrane zasady moga byc stosowane takze przez gromady zuchowe, lecz tylko w trakcie uczestnictwa w uroczystosciach harcerskich.

2. Komenda

Kierujacy musztra wydaje polecenia za pomoca komendy. Komenda podawana jest ustnie i nalezy ja wykonac natychmiast, a jezeli dotyczy grupy, powinna byc wykonana równiez jednoczesnie i jednolicie.
Rozrózniamy komendy:
- proste - skladajace sie z hasla np. "BACZNOSC",
- zlozone - skladajace sie z zapowiedzi i hasla np. "W prawo - ZWROT".
W celu rozpoczecia zajec z musztry lub przejmujac dowodzenie musztra nalezy pierwsza wydana komende poprzedzic zapowiedzia "Na moja komende....".

Komende "WRÓC" podaje sie w celu cofniecia ostatniej komendy lub przerwania wykonywanej czynnosci.

OBJASNIENIA - KOMENDA

Komende wydaje sie w postawie zasadniczej, z miejsca, z którego jest najlepiej odbierana. Zaleca sie, aby prowadzacy stawal przed frontem lub na prawym skrzydle szyku. Dowodzic nalezy z takiej odleglosci, aby móc objac wszystkich wzrokiem.
Komendy skladaja sie z zapowiedzi i hasla lub z samego hasla. Zapowiedz zwraca uwage, uprzedza wykonaw-ców, co nastapi; haslo jest znakiem wykonania.
Na zapowiedz komendy przyjmuje sie postawe zasadnicza, po hasle wykonuje polecenie. Zapowiedz podaje sie wyraznie, glosem donosnym, przeciagajac ostatnia zgloske.
Haslo (wydrukowane w regulaminie duzymi literami) podaje sie po krótkiej przerwie, glosno, wyraznie, krótko i dobitnie.
Przyklady: "W lewooo - ZWROT"
"Kolejnooo - ODLICZ"
"Na wprooost - MARSZ"
Rozpoczecie zajec z musztry lub przejecie dowodzenia przez inna osobe wymaga podania zapowiedzi "Na moja komende...".
Istotne jest równiez, aby siedzacej grupy harcerzy nie stawiac na "BACZNOSC", ale najpierw podac komende. W takim przypadku komendy moglyby brzmiec nastepujaco:
"Druzyna/kurs/ druhny i druhowie - POWSTAN!" lub "Na moja komende, druzyna - POWSTAN. W dwuszeregu - ZBIÓRKA". Prowadzacy musztre musi miec swiadomosc, ze blednie podane komendy budza konsternacje wsród harcerzy, obnizajac równoczesnie autorytet prowadzacego. Jedynym ratunkiem w takiej sytuacji jest podanie komendy "WRÓC". Umozliwia ona cofniecie blednie podanej komendy, jak i przerwanie niewlasciwie wykonywanej czynnosci. Na komende "WRÓC" harcerze przyjmuja poprzednia postawe.

3. Musztra indywidualna

3.1. Postawa zasadnicza
Jest to pozycja przyjmowana przez harcerzy:
- na zapowiedz kazdej komendy,
- na komende "BACZNOSC",
- w szyku, po wykonaniu komendy "ZBIÓRKA",
- w czasie oddawania honorów w miejscu,
- w czasie skladania meldunku i przy oficjalnym przedstawianiu sie,
- podczas podawania komendy w miejscu.

3.2. Postawa swobodna
Wykonuje sie ja na komende "SPOCZNIJ" oraz samoczynnie w sytuacjach okreslonych w "Zasadach", np. po odliczeniu.

OBJASNIENIA - POSTAWA ZASADNICZA

Postawa zasadnicza wyraza gotowosc do przyjecia, wykonania i podawania komendy.
W postawie zasadniczej harcerz stoi nieruchomo. Ciezar ciala spoczywa na obu stopach. Piety zlaczone, stopy lekko rozwarte (mniej wiecej na szerokosc wlasnej stopy). Brzuch lekko wciagniety, klatka piersiowa lekko wysunieta przez swobodne cofniecie ramion do tylu. Ramiona na równej wysokosci, polozone równolegle do linii frontu. Rece opuszczone swobodnie wzdluz tulowia, dotykaja uda nasada dloni oraz zlaczonymi i wyprostowanymi palcami. Glowa lekko podniesiona, wzrok skierowany na wprost, usta zamkniete.
Postawe zasadnicza harcerz przyjmuje:
- na zapowiedz kazdej komendy, np. "W prawo -...", "Do dwóch - ...", "W szeregu -...", "Do (hymnu)!";
- na komende "BACZNOSC";
Stojac w rozproszeniu harcerze wykonuja zwrot w kierunku wydajacego komende (frontuja).
Harcerze ustawieni w szyku nie frontuja, przyjmuja postawe zasadnicza bez wzgledu na ustawienie prowadzacego.
- w szyku po wykonaniu komendy "ZBIÓRKA";
Po podaniu przez prowadzacego komendy "W (szyk, miejsce, szeregu) - ZBIÓRKA" harcerze w szybkim tempie podazaja na wskazane miejsce i ustawiaja sie w postawie zasadniczej. Szyk nie musi byc sformowany dokladnie. Dopiero po podaniu komendy "SPOCZNIJ" harcerze powinni pokryc i wyrównac.
- w czasie oddawania honorów w miejscu;
Przed oddaniem honoru nalezy zaakcentowac postawe zasadnicza i pozostac w niej do czasu wykonania pozdrowienia skautowego lub salutowania.
- w czasie skladania meldunku i przy oficjalnym przedstawianiu sie.
Skladanie meldunku i oficjalne przedstawianie sie nalezy rozpoczac po dokladnym przyjeciu postawy zasadniczej oraz po zakonczeniu oddawania honorów.
- podczas podawania komendy w miejscu;
Podajacy komende sciaga na siebie uwage, wszyscy go obserwuja, w zwiazku z powyzszym nalezy przykladnie przyjac postawe zasadnicza. W tej postawie pozostaje sie do zakonczenia wydawania komendy, z wyjatkiem mozliwosci poruszania sie przy komendzie okreslajacej wykonanie zbiórki, np.: "Za mna, w marszu, w kolumnie dwójkowej - ZBIÓRKA".

OBJASNIENIA - POSTAWA SWOBODNA

Postawa swobodna jest forma czesciowego odpoczynku harcerza.
Przyjmujac postawa swobodna, wysuwa sie energicznie lewa noge do przodu, o polowe dlugosci stopy. Ciezar spoczywa na prawej nodze. Rece opuszczone swobodnie.
W tej postawie harcerz moze poprawiac umundurowanie, zmieniac polozenie nóg.
Druzyny zwyczajowo moga przejmowac odmienna postawe swobodna, np. w lekkim rozkroku ze skrzyzowanymi rekami z tylu tulowia. Dotyczy to tylko zbiórek w gronie druzyn i nie moze miec miejsca w czasie innych wystapien.

3.3. Meldowanie
Meldowanie jest to zwiezle sprawozdanie z przebiegu czynnosci lub celu przybycia: "Druhu... (funkcja lub stopien oraz nazwisko meldujacego), melduje druzyne X (czynnosc lub cel), stan Y".
Przelozonemu podajemy swoja funkcje, a starszemu swój stopien.

OBJASNIENIA - MELDOWANIE

Meldowanie polega na zlozeniu zwiezlego sprawozdania z przebiegu wykonywanej czynnosci danej jednostki harcerskiej, czynnosci wlasnej lub celu przybycia. Meldunek powinien byc skladany zgodnie z zasada - minimum slów, maksimum tresci.
Przyklady:
- "Druhu komendancie, druzynowy T.K. melduje 15 GDH podczas biegu harcerskiego"; - "Druhu harcmistrzu, wedr. M.U. melduje swoje przybycie"; - "Druhu instruktorze, zastepowy K.G. melduje zastep "Wilki" 94 WDH na apelu, stan 8". Kiedy nie jest mozliwe rozpoznanie funkcji (w pierwszej kolejnosci) badz stopnia przyjmujacego meldunek, zwracamy sie "Druhu instruktorze, ...". Meldunek mozna poprzedzic harcerskim pozdrowieniem "Czuwaj". Podczas meldowania przelozonemu, który zna meldujacego, mozna zlozyc meldunek bez podawania swojej funkcji, stopnia, nazwiska, np. "Czuwaj druhu druzynowy, melduje patrol 33 BDH gotowy do zajec, stan 6".

3.4 Oddawanie honorów w miejscu
Bez nakrycia glowy - zwyczajowym pozdrowieniem skautowym.
W nakryciu glowy - salutowaniem.
Przy niesprawnej lub zajetej prawej rece - sklonem glowy.
Honory oddajemy w postawie zasadniczej.

OBJASNIENIA - ODDAWANIE HONORÓW W MIEJSCU
Honory oddaje sie w postawie zasadniczej.
Bedac bez nakrycia glowy harcerz zwraca glowe w kierunku przelozonego, jednoczesnie wznoszac prawa reke zgieta w lokciu do wysokosci barku. Dlon ulozona przodem, z kciukiem polozonym na paznokciu sercowego palca, z dwoma palcami srodkowymi uniesionymi w góre.
W nakryciu glowy harcerz zwraca glowe w kierunku przelozonego, jednoczesnie podnoszac najkrótsza droga prawa reke do daszka. Palec wskazujacy i srodkowy powinny byc wyprostowane i zlaczone, pozostale palce zlaczone i przycisniete kciukiem.
Wystajaca czesc palca srodkowego przyklada sie:
- do brzegu daszka rogatywki / kapelusza skautowego,
- do obrzeza beretu / furazerki, nad zewnetrznym katem prawego oka.
Dlon zwrócona ku przodowi, lokcie na prawo w skos.
Po oddaniu honoru harcerz opuszcza energicznie reke w dól z jednoczesnym zwrotem glowy na wprost. Jezeli harcerz ma niesprawna prawa reke, to w celu oddania honoru przyjmuje postawe zasadnicza, frontuje i wykonuje energiczny sklon glowy.
Harcerz / instruktor przyjmujacy honory ma obowiazek na nie odpowiedziec.

3.5. Zwroty
Zwroty w miejscu wykonuje sie z postawy zasadniczej na komende "W lewo / prawo / tyl - ZWROT". Zwrot w tyl wykonuje sie prze lewe ramie.

OBJASNIENIA - ZWROTY

Zwroty w miejscu wykonuje sie na komende "W prawo / lewo / tyl - ZWROT". Na zapowiedz komendy harcerz przyjmuja postawe zasadnicza. Na haslo "ZWROT" wykonuje obrót na dwa tempa.
Przy zwrocie w lewo:
tempo pierwsze - obrót na obcasie lewego buta i na czubku prawego buta,
tempo drugie - najkrótsza droga dostawia energicznie noge pozostawiona w tyle.
Przy zwrocie w prawo odwrotnie.
Zwrot w tyl wykonuje sie przez lewe ramie.
Szyk jest to ustalone regulaminem ustawienie harcerzy w celu wykonania wspólnych dzialan.
Rodzaje szyków:
- zbiórkowy - szereg, dwuszereg, trójszereg itd.,
- marszowy - rzad, kolumna dwójkowa, kolumna trójkowa itd.

OBJASNIENIA - SZYK

Elementy szyku:
- front - kierunek ustawienia harcerzy
- skrzydlo - prawe i lewe zakonczenie szyku
- odstep - oddalenie miedzy harcerzami wzdluz frontu
- odleglosc - oddalenie miedzy harcerzami w glab szyku
- czolo kolumny - przednia czesc kolumny
- koniec kolumny - tylna czesc kolumny
- kierunkowy - harcerz, do którego pozostali równaja i dostosowuja swój ruch. Przyjmuje sie, ze jest to harcerz na prawym skrzydle czola kolumny. Druzynowy moze wyznaczyc na kierunkowego harcerza zajmujacego inna pozycje, np. na lewym skrzydle, przed szykiem. Do kierunkowego pozostali równaja i dostosowuja swój ruch.
- zamykajacy - harcerz maszerujacy jako ostatni. Przyjmuje sie, ze jest to harcerz znajdujacy sie w ostatnim szeregu kolumny, na lewym skrzydle. Druzynowy moze wyznaczyc innego zamykajacego i polecic mu np. zajecie pozycji tuz za szykiem.

5. Musztra zespolowa

5.1. Wykonywanie zbiórek
Zbiórke zarzadza sie w celu ustawienia harcerzy w szyku. Na komende "Druzyna - BACZNOSC" harcerze zwracaja sie frontem do wydajacego komende i przyjmuja postawe zasadnicza.
Nastepnie prowadzacy podaje komende okreslajaca szyk i miejsce zbiórki:
"W (szyk zbiórkowy) - ZBIÓRKA" - harcerze ustawiaja sie z lewej strony prowadzacego;
"W (szyk marszowy) - ZBIÓRKA" - harcerze ustawiaja sie za prowadzacym;
"Druzyna w (szyk), (frontem-czolem) do mnie - ZBIÓRKA" - harcerze ustawiaja sie 2-3 kroki przed prowadzacym;
"Druzyna (szyk zbiórkowy), (gdzie-miejsce), frontem do ..., prawe skrzydlo na wysokosci... - ZBIÓRKA";
"Druzyna (szyk marszowy), (gdzie - miejsce) w kierunku..., czolo na wysokosci - ZBIÓRKA".
Na haslo "ZBIÓRKA" harcerze szybkim krokiem podazaja na wskazane miejsce i ustawiaja sie w odpowiednim szyku w postawie zasadniczej.
Po podaniu komendy "SPOCZNIJ" harcerze powinni pokryc i wyrównac szyk.
W celu sformowania kolumny w marszu podajemy komende: "Druzyna w (szyk marszowy) za mna w marszu - ZBIÓRKA" - harcerze dolaczaja z tylu do prowadzacego.

5.2. Rozejscie sie
Komende "Rozejsc sie" mozna podac w kazdym szyku, w miejscu lub w marszu. Prowadzacy moze w zapowiedzi podac kierunek lub miejsce, gdzie harcerze po rozejsciu powinni sie udac.

5.3. Równanie i krycie
Równanie - ustawianie harcerzy w szeregu, w jednej linii, w odstepie kilku centymetrów. Krycie - ustawianie harcerzy w rzedzie, w jednej linii, w odleglosci ok. 1 metra. Harcerze stajacy w szyku powinni wyrównac i pokryc samoczynnie po komendzie "SPOCZNIJ" lub na komendy "Równaj w prawo", "Pokryj, wyrównaj".

5.4. Odliczanie
W celu stwierdzenia stanu liczbowego grupy podajemy komende "Kolejno - ODLICZ". Liczenie odbywa sie od prawego skrzydla do lewego w szyku zbiórkowym i od czola do ogona lewego rzedu szyku marszowego. Po podaniu ostatniej liczby, jezeli szyk jest niepelny, to lewoskrzydlowy ostatniego szeregi powinien podac glosno - "niepelny".
W celu przygotowania grupy do zmiany szyku podajemy komende "Do dwóch / trzech - ODLICZ".

5.5. Przesuniecie szyku
Aby przesunac szyk do przodu, podajemy komende:
"Druzyna, krok (liczba kroków), na wprost - MARSZ".
W celu przesuniecia szyku do tylu podajemy komende: "Druzyna, krok w tyl - MARSZ".
Aby przesunac szyk w bok lub kilka kroków w tyl, nalezy przed podaniem ww. komendy zmienic front szyku.

OBJASNIENIA - WYKONYWANIE ZBIÓREK

Na komende "Druzyna / zastep - BACZNOSC" wywolana grupa:
- przyjmuje postawe zasadnicza, jezeli stoi w szyku,
- przyjmuje postawe zasadnicza i frontuje, jezeli stoi w rozproszeniu.
Przyklady dalszych komend do ustawienia druzyny.
W szyku zbiórkowym:
- "W szeregu, frontem do mnie - ZBIÓRKA",
- "W dwuszeregu, na poprzednim miejscu - ZBIÓRKA",
- "W trójszeregu, na drodze, frontem do bramy, prawe skrzydlo na wysokosci slupa - ZBIÓRKA".
W szyku marszowym:
- "W rzedzie - ZBIÓRKA",
- "W kolumnie dwójkowej, czolem do mnie - ZBIÓRKA",
- "W kolumnie trójkowej, na drodze, w kierunku mostu, czolo na wysokosci slupa - ZBIÓRKA".
Po podaniu komendy okreslajacej wykonanie zbiorki, prowadzacy moze porusza sie w celu precyzyjnego okreslenia miejsca zbiorki.
Po podaniu zapowiedzi, np. "W szeregu, frontem do...", moze:
- przeniesc sie na miejsce, gdzie ma stanac druzyna,
- wskazac reka miejsce zbiórki i dalej w postawie zasadniczej podaje haslo "ZBIÓRKA".
Przy podaniu zapowiedzi "Za druhem...-" mozna wskazac druha, za którym grupa ma maszerowac i dalej w postawie zasadniczej podaje sie haslo "MARSZ".
Haslo "ZBIÓRKA" nalezy podawac tak, aby harcerze szybko zareagowali na podana komende. Istotne jest szybkie przemieszczenie sie harcerzy i ustawienie w postawie zasadniczej, natomiast precyzyjne ustawienie szyku po podaniu komendy "SPOCZNIJ".
Przyklady do sformowania szyku w marszu:
"W rzedzie, za mna, w marszu - ZBIÓRKA,
"W kolumnie dwójkowej za druhem komendantem w marszu - ZBIÓRKA".
Po podaniu komendy harcerze szybkim krokiem dolaczaja z tylu do prowadzacego szyk.

OBJASNIENIA - ROZEJSCIE SIE

Na komende "ROZEJSC SIE" harcerze opuszczaja szyk w dowolnym kierunku.
Na komende "W tyl - ROZEJSC SIE" harcerze wykonuja zwrot w tyl, przez lewe ramie i rozpraszaja sie. Prowadzacy moze podac precyzyjnie - kierunek lub miejsce, gdzie harcerze po rozejsciu maja sie udac, np.: "W kierunku lasu - ROZEJSC SIE", "Do namiotów - ROZEJSC SIE".

OBJASNIENIA - RÓWNANIE I KRYCIE

Równanie oznacza ustawienie harcerzy - kazdy szereg w jednej linii do prawoskrzydlowego, z zachowaniem kilkucentymetrowych odstepów. Odstep w sposób praktyczny mierzy sie szerokoscia dloni na wysokosci lokcia. Krycie oznacza ustawienie harcerzy - kazdy rzad w jednej linii do czola, z zachowaniem metrowych odleglosci. Odleglosc w sposób praktyczny mierzy sie wyciagnieciem wyprostowanej reki do pleców harcerza, którego kryjemy.

OBJASNIENIA - ODLICZANIE

Po podaniu komendy ".... - ODLICZ" harcerze pierwszego szeregu szyku zbiórkowego zwracaja glowy w prawo, z wyjatkiem prawoskrzydlowego. Prawoskrzydlowy zaczyna odliczanie zwracajac glowe w lewo i podaje "Raz". Pozostali odliczajacy zwracaja energicznie glowy z prawej na lewa strone, podajac kolejne liczby, po czym zwracaja glowe na wprost i przyjmuja postawe swobodna. Harcerze kolejnych szeregów zwracaja uwage na podana przez ich poprzedników liczbe, która takze ich dotyczy, i wraz z nimi przyjmuja postawe swobodna.
Odliczanie w szyku marszowym odbywa sie poprzez zwrot glowy w lewo i podanie liczby do tylu, do kolejnego harcerza w rzedzie. Pozostale elementy analogicznie jak w szyku zbiórkowym. Ostatni odliczajacy podaje glosno liczbe w kierunku wydajacego komende. Przy komendzie "Kolejno - ODLICZ", jezeli szyk jest niepelny, lewoskrzydlowy/zamykajacy ostatniego szeregu, po odliczeniu, zwraca glowe w kierunku wydajacego komende i glosno melduje "Niepelny".
W celu dokonania odliczenia grupy nie jest konieczne wychodzenie przed szyk.
Dowodzacy moze wykonac wykrok z jednoczesnym zwrotem w lewo, stojac pod katem prostym do szyku.

OBJASNIENIA - PRZESUNIECIE SZYKU

W celu przesuniecia szyku na odleglosc wieksza niz krok podajemy komende:
- "Druzyna X kroków na wprost - MARSZ" lub
- "Druzyna na wprost - MARSZ", "STÓJ".
Aby przesunac szyk w tyl na odleglosc wieksza niz krok, nalezy podac komendy:
"W tyl - ZWROT", "X kroków na wprost - MARSZ", "W tyl - ZWROT" lub powtarzac kilkakrotnie komende "Krok w tyl - MARSZ". Krok w tyl wykonuje sie lewa noga.
Aby przesunac szyk w bok, podajemy komendy:
- "W prawo / lewo - ZWROT",
- "X kroków na wprost - MARSZ" lub "Na wprost - MARSZ", "STÓJ",
- "W prawo / lewo - ZWROT".

5.6. Wystepowanie i wstepowanie
Harcerz wywolany z szyku w miejscu przyjmuje postawe zasadnicza i jezeli prowadzacy szuka go wzrokiem - odpowiada "Jestem".
Na komendy:
- "WYSTAP - harcerz wystepuje 3 kroki przed szyk,
- "Do osoba/miejsce - WYSTAP" - harcerz podaza najkrótsza droga do wskazanej osoby / miejsca. Przy wystepowaniu do osoby stajemy 2-3 kroki przed nia.
Kazdorazowo po wystapieniu harcerz przyjmuje postawe zasadnicza.
Na komende "WSTAP" harcerz wykonuje zwrot w pozadanym kierunku, najkrótsza droga wraca na swoje miejsce i przyjmuje postawe szyku.

OBJASNIENIA - WYSTEPOWANIE I WSTEPOWANIE

Przykladowe komendy do wystapienia z szyku:
- "Druh Karczewski, do mnie - WYSTAP",
- "Wyczytani, do linii zbiórek - WYSTAP".
Regula trzech kroków na same haslo "WYSTAP" nie obowiazuje w przypadkach, kiedy nie jest mozliwe zachowanie tej odleglosci. Wówczas wystarcza dwa, a nawet jeden krok, w zaleznosci od sytuacji. Harcerz wywolany z drugiego szeregu wykonuje maly krok lewa noga i dotyka swego poprzednika który wykonuje krok w skos, w prawo do przodu (w uzasadnionych sytuacjach w lewo do przodu). Wywolany wykonuje drugi, maly krok równajac sie z pierwszym szeregiem, i wystepuje. W tym czasie poprzednik wraca na swoje miejsce wykonujac krok w skos, w lewo do tylu. Gdy wywolany wykonuje komende "WSTAP", nastepuja analogiczne czynnosci.
Komendy "WSTAP" i "WYSTAP" mozna podawac równiez grupie harcerzy.
Harcerze z pierwszego szeregu oraz z drugiego - nie stojacy obok siebie - wystepuja jednoczesnie. Harcerze z drugiego szeregu - stojacy obok siebie - wystepuja kolejno, zaczynajac od prawego. Na komende "WSTAP" harcerze wracaja na swoje miejsca jednoczesnie lub w kolejnosci wystepowania z szyku. Przy wywolaniu harcerza z czola lub z drugiego szeregu szyku marszowego nastepuja czynnosci takie jak przy wystepowaniu z szyku zbiórkowego. Harcerz wywolany z trzeciego (lub dalszego) szeregu szyku zbiórkowego / marszowego na komende "WYSTAP" przechodzi za plecami harcerzy swojego szeregu, na prawa strone szyku. Nastepnie, maszerujac wzdluz skrzydla / kolumny, wystepuje przed front / czolo szyku. Harcerz moze przejsc na lewa strone szyku na wskazanie prowadzacego lub jezeli bedzie to zdecydowanie krótsza droga do wystapienia. Wstepowanie w ww. przypadkach nastepuje analogicznie do wystepowania.

5.7. Zmiana szyku
W miejscu
- z szyku zbiórkowego w szyk marszowy i odwrotnie mozna przechodzic na komende "W prawo / lewo - ZWROT",
- z szeregu w kolumne dwójkowa / trójkowa - "Dwójki / trójki, w prawo - TWORZ",
- z dwuszeregu w kolumne czwórkowa - "Czwórki, w prawo - TWORZ",
- z kolumny dwójkowej / trójkowej w szereg - "Szereg, w lewo - TWORZ",
- z kolumny czwórkowej w dwuszereg - "Dwuszereg, w lewo - TWORZ";
W marszu
- z kolumny dwójkowej w rzad - "Rzad - TWORZ",
- z rzedu w kolumne dwójkowa - "Dwójki - TWORZ".

OBJASNIENIA - ZMIANA SZYKU

Dokonanie zmiany szyku zbiórkowego w szyk marszowy wymaga wczesniejszego podania komendy "Do dwóch / trzech - ODLICZ".
- przejscie z szeregu / dwuszeregu w kolumne dwójkowa/czwórkowa.
Harcerze, na których podczas odliczania wypadla liczba jeden, wykonuja w prawo zwrot.
Oznaczeni liczba dwa wykonuja lewa noga wykrok w przód, w prawo w skos, z jednoczesnym zwrotem w prawo;
energicznie dostawiajac prawa noge do lewej, staja na lewo od swych poprzedników.
- przejscie z szeregu w kolumne trójkowa.
Oznaczeni liczba jeden - wykonuja prawa noga krok w tyl, w lewo w skos, z jednoczesnym zwrotem w prawo.
Oznaczeni liczba dwa - wykonuja w prawo zwrot.
Oznaczeni liczba trzy - wykonuja lewa noga krok w przód, w prawo w skos z jednoczesnym zwrotem w prawo.
- przejscie z kolumny dwójkowej / czwórkowej w szereg / dwuszereg.
Nieparzyste rzedy (albo oznaczeni liczba jeden) wykonuja wykrok prawa noga w przód, w lewo skos, z jednoczesnym zwrotem w lewo.
Parzyste rzedy (albo oznaczeni liczba dwa) wykonuja w lewo zwrot.
- przejscie z kolumny trójkowej w szereg.
Prawy rzad (albo oznaczeni liczba jeden) wykonuje prawa noga krok w przód, w prawo w skos, z jednoczesnym zwrotem w lewo.
Srodkowy rzad (albo oznaczeni liczba dwa) wykonuje zwrot w lewo.
Lewy rzad (albo oznaczeni liczba trzy) wykonuje wykrok lewa noga w tyl, w lewo skos, z jednoczesnym zwrotem w lewo.
- przejscie w marszu z kolumny dwójkowej w rzad.
Harcerze z lewego rzedu przesuwaja sie za swych prawych sasiadów, nie przerywajac marszu i zachowujac prawidlowa odleglosc.
- przejscie w marszu z rzedu w kolumne dwójkowa.
Harcerze tworza kolumne dwójkowa od czola na zasadzie przechodzenia w przód na lewo od swych poprzedników.
5.8. Marsz i zatrzymanie
Marsz rozpoczyna sie lewa noga, wykonujac pierwsze trzy kroki na wprost.
Komendy:
"Druzyna za ...., MARSZ", "Druzyna kierunek .... - MARSZ", Przykladowe kierunki: - na wprost, - w prawo / lewo, - w tyl na prawo / lewo, - w prawo / lewo skos. W celu przejscia do kroku równego/dowolnego podajemy komende: "Równy/dowolny - KROK", w celu wykonania marszy w miejscu "W miejscu - MARSZ", w celu wykonania przejscia do biegu "Druzyna, biegiem - MARSZ". W celu zatrzymania podajemy komende: "Druzyna - STOJ", "Stawaj w lewo/prawo" lub "Czolo - STOJ".

OBJASNIENIA - MARSZ I ZATRZYMANIE

Marsz
Marsz rozpoczyna sie z postawy zasadniczej lewa noga. Poprzedza go komenda, np.:
- "Zastep za mna - MARSZ",
- "Patrol, kierunek plac apelowy - MARSZ",
- "Druzyna, kierunek w tyl na lewo - MARSZ".
Pierwsze trzy kroki (o ile to mozliwe) wykonuje sie na wprost, a nastepnie w nakazanym kierunku. Sposób rozpoczecia marszu (powolny czy energiczny z przytupem) zalezy od okolicznosci (chlopcy czy dziewczeta, z plecakami czy bez itd.) i powinien byc wyrazony przez odpowiednio zaakcentowana komende przez prowadzacego. Kierunek marszu zmienia sie na komende: "Kierunek w .... prawo/ lewo skos" lub wedlug wskazanego miejsca w terenie, np. "Kierunek most".
Tempo marszu zmienia sie na komendy: "Szybszy - krok", "Wolniejszy - krok".
Harcerze maszeruja krokiem dowolnym, równym i defiladowym. Krok równy polega na tzw. maszerowaniu w noge, czyli stawianiu przez grupe w tym samym czasie tej samej nogi. Mozna przy tym wspomóc osiagniecie kroku równego przez akcentowanie gwizdkiem lub glosem ("Lewa") stawianej lewej nogi.
Krok defiladowy stosujemy podczas uroczystosci z ceremonialem.
Marsz w miejscu polega na podnoszeniu i opuszczaniu na przemian prawej i lewej nogi, np. celem wyrównania tempa marszu podczas chwilowego zatrzymania. Komende "W miejscu - MARSZ" mozna podac grupie zarówno rozpoczynajacej marsz, jak i bedacej w ruchu.
Zatrzymanie
"Druzyna - STÓJ". Po zapowiedzi harcerze zaczynaja maszerowac krokiem równym, a po hasle wykonuja jeszcze jeden krok. Dalej przystawiaja energicznie druga noge (do tej, na która padlo haslo), po czym przyjmuja postawa zasadnicza.
Na komende "Czolo - stój" maszerujacy na czele (dowolnym krokiem) zatrzymuja sie. Nastepni harcerze dochodza do poprzedników i zatrzymuja sie z zachowaniem regulaminowej odleglosci, przyjmujac postawe swobodna. Na komende "Stawaj w lewo/prawo" czolo kolumny zatrzymuje sie, wykonuje w lewo/prawo zwrot i przyjmuje postawe swobodna. Nastepni harcerze, podchodzac do poprzedników, wykonuje te same czynnosci z zachowaniem odpowiednich odstepów, odleglosci, równania i krycia.

6. Apel Druzyny/Obozu

6.1. Meldowanie
"Druzyna, na moja komende BACZNOSC. Zastepami MELDOWAC".
Zastepowi podchodza do prowadzacego i staja w szeregu 2-3 kroki przed nim. Nastepuje jednoczesne oddanie honorów. Prowadzacy podaje komende "SPOCZNIJ" i kolejno odbiera meldunki. Po odebraniu ostatniego meldunku prowadzacy i meldujacy oddaja jednoczesnie honory. Nastepnie pada komenda "WSTAP".

6.2. Rozkaz
Odczytanie rozkazu nastepuje wraz z komendami: "BACZNOSC", odczytanie naglówka, daty, rozkaz L... "SPOCZNIJ", odczytanie tresci, "BACZNOSC", Czuwaj. podpisal ....., "SPOCZNIJ".

6.3. Flaga, hymn
Do uroczystego podniesienia flagi prowadzacy wyznacza pojedynczego harcerza lub poczet flagowy, podajac komendy "Druh .../Poczet do podniesienia flagi - WYSTAP".
"BACZNOSC- do hymnu Zwiazku Harcerstwa Polskiego"; po hymnie: "BACZNOSC". "SPOCZNIJ". "Druh/Poczet - WSTAP".
Zakonczenie apelu
"BACZNOSC- zastepami odmaszerowac - SPOCZNIJ".
"BACZNOSC- (kierunek), rozejsc sie - SPOCZNIJ".

OBJASNIENIA - APEL DRUZYNY/OBOZU

W celu ustawienia druzyny/obozu prowadzacy podaje komende "Na moja komende, druzyna/obóz w (szyk, miejsce) - ZBIÓRKA".
Przyklady (szyk, miejsce):
- w dwuszeregu na placu apelowym,
- w szeregu, zastepami, na miejscu apelowym.
Na zbiórce druzyny/obozu mozna przyjmowac swój obrzedowy szyk, odmienny od niniejszych zasad.
Jezeli druzyna/obóz ma wczesniej ustalone miejsce i szyk apelowy, to prowadzacy moze podac komende:
"Druzyna/obóz do apelu - ZBIÓRKA".
Przed rozpoczeciem apelu prowadzacy moze wydac komende "Zastepowi -przygotowac zastepy do apelu", co zobowiazuje zastepowych do dokonania poprawy umundurowania zastepu i odliczenia stanu osobowego. Po sformowaniu szyku przy sobie prowadzacy moze przyjac rózne warianty dalszego postepowania:
- zwraca glowe w lewa strone - do podania komendy "SPOCZNIJ",
- wykonuje wykrok w lewo skos - np. do podania komendy "Kolejno ODLICZ" lub "BACZNOSC" przed meldowaniem przelozonemu,
- wystepuje przed szyk i dalej prowadzi apel.
Celem przyjecia meldunku prowadzacy podaje komendy: "Druzyna BACZNOSC", "Zastepami MELDOWAC". Zastepowi natychmiast wychodza z szyku i najkrótsza droga podchodza do prowadzacego. Ustawiaja sie 2-3 kroki przed prowadzacym, tak aby znalazl sie on przed srodkiem szyku. Po jednoczesnym oddaniu honorów prowadzacy podaje komende "SPOCZNIJ" i przechodzi na prawe skrzydlo meldujacych, poruszajac sie bokiem (maks. 2 kroki) lub stosujac marsz i zwroty.
Ww. zasady maja zastosowanie, jezeli meldunek skladaja min. trzy osoby.
Dobrym obyczajem jest, aby w czasie skladania meldunku przez zastepowego, zastep samoczynnie przyjmowal postawe zasadnicza. Przy dwóch meldujacy prowadzacy nie stosuje powitania z meldujacymi, nie podaje komendy "SPOCZNIJ", ale od razu odbiera meldunki, a zastepy pozostaja w postawie zasadniczej. Konczacy meldunek i kolejny meldujacy oraz prowadzacy oddaja honory jednoczesnie. Po odebraniu ostatniego meldunku prowadzacy staje przed srodkiem szyku i po jednoczesnym oddaniu honorów podaje komende "WSTAP". Meldujacy najkrótsza droga wracaja do swoich zastepów. Podajacy podaje komende "BACZNOSC" i sklada meldunek najwazniejszej osobie na placu. Po zlozeniu meldunku moze nastapic okrzyk: "Druhny i Druhowie, CZUWAJ", "Czuj, czuj - CZUWAJ" lub inny zwyczajowy danego srodowiska. Nie nalezy stosowac meldowania 3-stopniowego.
Nie podajemy tez komendy "Na prawo/na lewo/raport/sztandar/itp. - PATRZ".
Komende "BACZNOSC" podana na apelu nalezy rozumiec jako patrzenie w kierunku, gdzie dzieja sie rzeczy wazne. Dalej nastepuje odczytanie rozkazu przez prowadzacego lub osobe wyznaczona. Dobrym obyczajem jest, aby osoby wyczytane w rozkazie odpowiadaly "Sluzba"; nie dotyczy to przypadku odczytania kary.
Kolejnym elementem uroczystego apelu druzyny/obozu jest podniesienie flagi/bandery wraz z odspiewaniem hymnu. Do podniesienia flagi moze byc wyznaczona pojedyncza osoba (flagowy) lub poczet flagowy3-osobowy. Poczet powinien zajac miejsce poza szykiem, najlepiej naprzeciwko masztu. Prowadzacy podaje komende "Druh/Poczet, do poniesienia flagi - WYSTAP". Wyznaczone osoby najkrótsza droga podazaja w kierunku masztu, ustawiajac sie jeden krok przed masztem, a flagowy sprawdza czy wczesniej przygotowana flaga jest gotowa do natychmiastowego podniesienia. Prowadzacy podaje komende "BACZNOSC- do hymnu Zwiazku Harcerstwa Polskiego" lub samo "BACZNOSC", jezeli poniesienie flagi ma nastapic bez spiewania hymnu. Flagowy wykonuje krok do przodu w kierunku masztu i podnosi flage. W tym czasie nw. osoby oddaja honory (salutuja):
- asystujacy przy podnoszeniu flagi,
- dowódcy grup stojacych w szyku,
- nie pokryci instruktorzy stojacy w szyku,
- instruktorzy nie stojacy w szyku, po uprzednim zwróceniu sie w kierunku masztu.
Osoby oddajace honory nie spiewaja hymnu, a wszyscy zwracaja glowy w kierunku masztu.
Czas podnoszenia flagi powinien byc zsynchronizowany z czasem spiewania hymnu. Jezeli flagowy zakonczy czynnosc w trakcie spiewania, wykonuje krok w tyl, przyjmuje postawe zasadnicza i salutuje.
Po zakonczeniu hymnu pada komenda "BACZNOSC", po której:
- oddajacy honory przestaja salutowac,
- instruktorzy nie stojacy w szyku wracaja do poprzedniej postawy,
- wszyscy przyjmuja postawe zasadnicza, zwracajac glowe na wprost.
Jezeli dalsze czynnosci uroczystego apelu nie wymagaja zachowania postawy zasadniczej, prowadzacy podaje komende "SPOCZNIJ", po której flagowy / poczet wykonuje samoczynnie w tyl zwrot. Na komende "Druh/Poczet - WSTAP" wyznaczone osoby najkrótsza droga podazaja na poprzednie miejsce.
Wieczorne apele z reguly nie zawieraja wszystkich ww. elementów uroczystego apelu, a komende "do podniesienia flagi" zastepuje komenda "do opuszczenia flagi".
W drugiej czesci apelu nastepuja przemowy, podczas których glos powinien byc udzielany wedlug waznosci pelnionej funkcji. Prowadzacy nie poprzedza kazdej czynnosci komenda "BACZNOSC- SPOCZNIJ".
Po zakonczeniu apelu:
- na komende "BACZNOSC- zastepami odmaszerowac - SPOCZNIJ" osoby stojace w szyku przyjmuja postawe swobodna i czekaja na decyzje zastepowych, a osoby stojace poza szykiem udaja sie w dowolnym kierunku;
- na komende "BACZNOSC- (kierunek) rozejsc sie - SPOCZNIJ" wszyscy wykonuja zwrot w podanym kierunku, przyjmuja postawe swobodna i rozchodza sie.

Regulamin stopni i sprawnosci

PRZEPISY OGÓLNE

1) Dla kazdej proby przewidziane sa ramowe granice wieku

	Granice wieku	Ilosc miesiecy sluzby od poprz. stopnia

Mlodzik/ochotniczka	11-14	3
Wywiadowca/tropicielka	12-15	6
Cwik/samarytanka	14-17	6

PROGRAMY PRÓB

mlodzik/ochotniczka

1) Warunki dopuszczenia do proby.
Do proby mlodzika moze byc dopuszczony chlopiec/dziewczynka:

Posiadajacy/a stopien zucha/zuchenki i/lub 3 miesiace sluzby w druzynie harcerskiej.
Ktory/a swoim zachowaniem, okazuje, ze stara sie byc harcerzem/harcerka, w szczegolnosci jest:
- prawdomowny/a,
- karny/a i punktualny/a,
- kolezenski/a,
- stara sie co dzien wyswiadczyc przyjacielska usluge,
- prowadzi dzienniczek harcerski ( notatnik z zajec i przezyc harcerskich)
Nie niszczy ubrania, ksiazek, zeszytow, itd.
Bral/a udzial w 3 parogodzinnych wycieczkach harcerskich.

2) Proba

Starajacy sie o stopien mlodzika/ochotniczki wykaze, ze posiada ponizsze wiadomosci i umiejetnosci:

Miano Bielik

Zna choragiew RP barwna i herbowa; umie ja wywieszac. Umie sie zachowywac przy oddawaniu czci sztandardowi, w czasie wykonywania Hymnu Narodowego, Roty.
Umie zaspiewac "Rote", "Wszystko co nasze", modlitwe harcerska.
Zna Hymn Narodowy, wie gdzie i kiedy powstal, i kto go napisal.
Zna kilka postaci historycznych polskich.
Wie kto byl tworca harcerstwa polskiego i scoutingu na swiecie.

Miano Lilijka

Umie na pamiec Przyzeczenie i Prawo Harcerskie i rozumie ich znaczenie.
Wie, co to znaczy i do czego zobowiazuje haslo "Czuwaj".
Zna uklon harcerski, oznaki harcerskie (krzyz i lilijka).
Zna godlo i zawolanie zastepu, wytlumaczy ich znaczenie.
Wie, jak wyglada przepisowy mundur harcerza/harcerki.
Zna oznaki sluzbowe (sznury).
Umie zachowac sie wobec starszych i przelozonych.
Umie musztre jednostki.
Umie zachowac sie w szyku.

Miano Plaster

Rozumie niebezpieczenstwo zanieczyszczenia rany.
Wie jak ugasic ubranie na plonacym, jak sie zachowac wobec palenia sie nafty, benzyny, spirytusu.
Poda adres/telefon najblizszego lekarza, apteki, pogotowia ratunkowego, strazy pozarnej, posterunku policji.
Umie sie zachowac w razie przemokniecia i zamoczenia nog.
Wie jak zapobiec przeziebieniu.

Miano Robinson

Wytlumaczy wartosc dla zdrowia dobrego ubrania, wie jakie obuwie i ubranie powinien wziac na wycieczke, jak zabezpieczyc nogi przed odparzeniem.
Umie zaparzyc herbate, pokroic i posmarowac chleb.
Zwiaze i zastosuje wezly: plaski, rybacki, skrot i petle, umie zakonczyc line.
Wykona pare przedmiotow z kory drzewnej, papieru, drzewa, itp. Przyszyje guzik, daszek do czapki, zaszyje rozprucie, przyszyje emblematy i wyszyje sprawnosci.
Wykona kilka podstawowych cwiczen gimnastycznych.

Miano Róza Wiatrów

Wskaze na mapie kilka najwiekszych miast w Polsce, glowne rzeki, pasma gorskie.
Nazwie osiem kierunkow na kompasie i wskaze je w terenie.
Narysuje plan mieszkania lub ogrodu.
Umie chodzic po ulicy w szyku (w miescie).
Wie jak nalezy jechac droga.
Przejdzie wyznaczona droge z ustnym zleceniem zlozonym z 15 wyrazow, poprawnie powtorzy zlecenie.
Umie sie poslugiwac znakami patrolowymi i alfabetem szyfrowym druzyny.

Miano Koniczyna

Rozrozni najczesciej spotykane drzewa, zboza i warzywa.
Pokaze i scharakteryzuje 5 ptakow dziko zyjacych w Polsce.
Pokaze i scharakteryzuje 5 ssakow dziko zyjacych w Polsce.

Po dopelnieniu warunkow dopuszczenia do proby i pomyslnym odbyciu proby mlodzika/ochotniczki, druzynowy/a dopuszcza do przyrzeczenia. Mlodzik/ochotniczka moze zdobywac odznaki sprawnosci, ale przede wszystkim powinien starac sie uzyskac odznake wywiadowcy/tropicielki.

Wywiadowca/Tropicielka

1) Warunki dopuszczenia do proby.

Do proby wywiadowcy/tropicielki moze byc dopusczony mlodzik/ochotniczka:

Majacy za soba co najmniej 6 miesiecy sluzby po otrzymaniu stopnia mlodzika/ochotniczki.
Stara sie zyc zgodnie z Prawem Harcerskim.
Wplaca punktualnie oplaty organizacyjne.
Spedzil co najmniej 6 calych dni na wycieczkach harcerskich i dwie noce pod namiotem lub szalasem, stal na warcie.

2) Proba

Starajacy/a sie o stopien wywiadowcy/tropicielki wykaze, ze posiada ponizszse wiadomosci i umiejetnosci:

Miano Bielik

Ma najwazniejsze wiadomosci o udziale swej ziemi w historii RP.
Zna herb miejscowy.
Zna kilku tworcow kultury narodowej.

MianoO Lilijka

Zna krotki zyciorys patrona druzyny.
Zna krotka historie druzyny.
Zna organizacje druzyny.
Zna obowiazki zastepu sluzbowego.
Poprowadzi zastep na zbiorce druzyny i na wycieczce druzyny, zda raport, poprowadzi gry w zastepie.

Miano Plaster

Zna i stosuje najwazniejsze zasady higieny zycia codziennego i wycieczkowania.
Rozumie szkodliwosc uzywania tytoniu i alkoholu.
Opatrzy fikcyjna rane.
Zalozy opatrunek.
Zastosuje bandaz zwykly i trojkatny.
Umie odroznic krwotok tetniczy od zylnego i zna roznice opatrywania.
Zatamuje krwotok z konczyn.
Pokaze co zrobi w wypadkach zemdlenia zaproszenia oka, krwotoku, drobnego poparzenia, stluczenia, umie zachowac sie w razie przeziembiena, zatrucia pokarmem, bolu glowy, bolu wewnetrznego, zeba.
Zrobi zaimprowizowane nosze.
Wie co powinno sie znajdowac w apteczce polowej druzyny/zastepu.
Zna i stosuje pozycje boczna ustalona.

Miano Robinson

Umie rozpalic ognisko na wolnym powiertzu przy pomocy najwyzej trzech zapalek.
Umie szybko zagasic ogien i zatrzec jego slady.
Ugotuje obiad na kuchni polowej.
Umie obchodzic sie z toporkiem i lopatka saperska.
Wykona dwie wskazane przez instruktora prace.
Zmierzy wysokosc drzewa, szerokosc rzeki.
Umie postawic namiot wspolnie z innymi harcerzami.
Wie jak zamaskowac obozowisko.
Wstawi late w ubranie, zaceruje skarpetki.
Wypierze skarpetki, bielizne w warunkach polowych.
Znajdzie strony swiata w trudniejszych warunkach, ewentualnie przy pomocy mapy.
Umie zachowac sie w razie zblandzenia.
Wroci po 3 km drodze sobie nieznanej, ktora przeszedl raz, prowadzony przez instruktora.
Umie czytac mape.
Potrafi poinformowac o znanej sobie drodze rysujac schematyczny jej szkic z pamieci.
Umie zacierac slady.

Miano Róza Wiatrów

Ma najwazniejsze wiadomosci z geografii swojej okolicy.
Zna znaki topograficzne, orientuje mape w terenie.
Przejdzie wedlug azymutu 2 km noca.
Zna zasady marszu (odpoczynki, higiena, pakowanie plecaka).

Miano Koniczyna

Umie nazwac najwazniejsze rodzaje drzew i krzewow swojej okolicy i zna ich przyrodnicze osobliwosci.
Zna najwazniejsze gatunki zwierzat krajowych.
Wie na czym polega ochrona ptakow.
Wyjasni czemu nalezy chronic drapiezniki.
Rozrozni slady najwiecej spotykane.
Przepowiada pogode ze znakow przyrody (chmury, slonce, ksiezyc, wiatr, itp.).

Cwik/Samarytanka

1) Warunki dopuszczenia do proby.
Do proby cwika/samarytanki moze byc dopusczony/a wywiadowca/tropicielka:

Majacy/a za soba co najmniej 6 miesiecy sluzby po otrzymaniu stopnia wywiadowcy/tropicielki.
Zyje zgodnie z Prawem Harcerskim.
Byl/a 5 dni w obozie harcerskim, bral/a udzial w zakladaniu lub zwijaniu obozu.
Zrobil/a w okresie przed proba ogolem 80 km marszu.
Posiada kompletna osobista wyprawe harcerska.

2) Proba

Starajacy/a sie o stopien cwika/samarytanki wykaze, ze posiada ponizszse wiadomosci i umiejetnosci:

Miano Bielik

Ma najwazniejsze wiadomosci z historii Polski.
Wie jakie sa miejsca historyczne i pamiatkowe w miejscowosci, w ktorej mieszka i najbliszej okolicy, dwa z tych zabytkow zwiedzil, potrafi po nich oprowadzic.

Miano Lilijka

Zna zyciorys patrona druzyny na tle jego czasow.
Ma najwazniejsze wiadomosci o organizacji i zyciu swojego hufca.
Umie zachowac najwazniejsze formy przyjete w zyciu zbiorowym i towarzyskim.

Miano Plaster

Wie jak sie zachowac w wypadku poparzenia i odmrozenia, oraz poparzenia slonecznego, elektrycznego, udlawienia, uduszenia, utoniencia, ukonszenia przez psa i zmije.
Umie odroznic omdlenie od wylewu krwi do mozgui wie, jak postapic w kazdym z tych wypadkow.
Umie zastosowac sztuczne oddychanie.
Zna sklad i uzytek malej apteczki polowej.
Umie ulozyc chorego na noszach.
Umie utrzymac w porzadku lozko chorego.
Umie zmierzyc tetno.
Umie wykonac wskazowki lekarza, jak podanie lekarstwa, prowadzenie karty temperatury, zbieranie do analizy.

Miano Robinson

Posiada conajmniej trzy sprawnosci, w tym jedna rzemieslnicza.
Ugotuje nad ogniskiem lub na kuchni polowej obiad dla zastepu, zlozony z dwoch odpowiednio dobranych potraw.
Wykaze, ze umie obchodzic sie z siekiera i pila przy scinaniu i rabaniu drzewa.
Zrobi wraz z drugim harcerzem szalas.
Sporzadzi dwa przedmioty obozowe.
Umie wykorzystac teren w posuwaniu sie i zajac stanowisko obserwacyjne.
Oceni bez pomocy przyrzadow odleglosc, ilosc, wysokosc, ciezar z bledem nieprzekraczajacym 25%.
Nadaje i odczytuje depesze alfabetem morsea z szybkoscia 12 liter na minute lub alfabetem semaforycznym z szybkoscia 20 liter na minute.
Umie poprawnie wziasc udzial w trudniejszych grach skautowych jak: sciganie zbiega, pajak i mucha, przerwanie linii telegraficznej.

Miano Róza Wiatrów

Odbedzie wycieczke 24 godzinna pieszo, lodzia lub na rowerze, co najwyzej z jednym jescze harcerzem, nocujac w namiocie lub szalasie i sam sobie przyrzadzajac strawe. Napisze z wycieczki krotki raport ze szkicami.
Umie sie oslonic przed obserwacja naziemna i powietrzna.
Zna zasady ubezpieczania sie na postoju i w marszu.
Zna zasady sluzby czujki, podsluchu i szperaczy w marszu szolowym. Poprowadzi patrol wywiadowczy w dzien i w nocy.
Potrafi maszerowac 8 km z obciazeniem 10 kg.

Miano Koniczyna

Wykona kilka ciekawych zdjec lub przyniesie kilka cieawych trofeow.
Zna i rozroznia grzyby jadalne i trujace.
Potrafi opisac zwierze lub ptaka po tropie (10 szt).
Obserwowaj dzikie zwierzeta w srodowisku lesnym z ukrycia i podjal probe tropiena.

INSTRUKCJA PRZEPROWADZANIA PRÓB NA STOPNIE MLODZIEZY

Do proby dopuszcza druzynowy po spelnineniu przez harcerza "warunkow dopusczenia", okreslonych dla kazdego stopnia.
Stwierdzenie protokularne pomyslnego odbycia proby jest przyznaniem stopnia.

Proba Mlodzika
Probe mlodzika przeprowadza druzynowy lub z jego polecenia przyboczny, przy pomocy zastepowego zastepu, do ktorego nalezy odbywajacy probe. Wrazie wyniku ujemnego, proba moze byc powtorzona po 1 miesiacu.

Proba Wywiadowcy
Probe wywiadowcy przeprowadza druzynowy lub z jego polecenia przyboczny, przy pomocy zastepowego zastepu, do ktorego nalezy odbywajacy probe. Wrazie wyniku ujemnego, proba moze byc powtorzona po 1 miesiacu.

Proba Cwika i wyzszych stopni
Proby od cwika w gore odbywaja sie przed komisja. Komisje proby na na cwika i harcerza orlego mianuje komendant hufca, komisja istnieje przy druzynie, lub przy hufcu.
Komisje prob na harcerza RP mianuje komendant hufca przy hufcu. Przy mianowaniu komisji nalezy ustalic czasokres jej dzialalnosci.
Komisja sklada sie co najmniej z trzech osob, przy czym przewodniczacy powinien posiadac stopien wyzszy od tego, na jaki przeprowadza probe komisja. W skladzie komisji na harcerza orlego powinien byc co najmniej jeden podharcmistrz, a na harcerza RP harcmistrz.
Przewodniczacego komisji wyznacza wladza mianujaca komisje. Sekretarza powouje przewodniczacy z grona czlonkow komisji.
Proba, a przynajmniej jej czesc techniczna, powinna odbywac sie w obozie lub na wycieczce. Szczegolnie wazne jest przeprowadzenie jak najwiekszej czesci proby w formie obserwacji prac kandydata, wchodzacych w sklad proby, a wykonywanych przy roznych okazjach, oraz obserwacji jego zachowania sie w roznych okolicznosciach.
Komisja decyduje jaka czesc proby ma byc przeprowadzona pojedynczo przez poszczegolnych czlonkow komisji, a jaka przed cala komisja. Ta ostatnia czesc powinna sie odbyc na zakonczenie w formie rozmowy i moze sie odbyc zbiorowo dla kilku kandydatow.
Rezygnowanie z przeprowadzenia komisyjnego chocby przynajmniej malej czesci proby nie jest dopusczalne. Od rozpoczecia proby do jej zakonczenia nie moze uplynac wiecej niz 3 miesace: jedynie w punktach zaleznych od pory roku (plywanie, sportu zimowego) mozna probe odbyc poza termiem trzymiesiecznym, jednak przed czescia proby komisyjna.
Ujemny wynik czesciowy moze byc poprawiony w okresie trzymiesiecznym, okreslonym w poprzednim punkcie, lecz mozliwie wobec tego samego czlonka komisji.
Wynik proby okresla sie glosowaniem czlonkow komisji. Proby odbyte z wynikiem ujemnym moga byc powtorzone po trzech miesiacach dalszej proby.

PRZEPISY FORMALNE DOTYCZACE WSZYSTKICH PROB

Protokol proby cwika i wyszych sporzadza sie w dwoch egzemplarzach, jeden zostaje w aktach druzyny (komendy), przy ktorej istnieje komisja, drugi posyla sie druzynie do ktorej harcerz nalezy. Protokol proby podpisuja czlonkowie komisji, bioracy udzial w przeprowadzeniu proby.
Przyznanie stopni przeprowadza sie przez rozkaz komendy hufca, przy ktorej istnieje komisja. Przyznanie wszystkich stopni przechodzi ponadto przez rozkaz druzyny, do ktorej harcerz nalezy.
Wynik proby wpisuje druzynowy do ksiazki i wykazu sluzby harcerza. Zadnych innych zaswiadczen nie wydaje sie.
Probe odbywac nalezy w zasadzie przed komisja wyznaczona dla danej jednostki organizacyjnej, do ktorej kandydat sluzbowo przynalezy, jednak za zgoda druzynowego i komendy ktora mianowala komisje wlasciwa dla czlonkow danej druzyny, mozna probe odbywac przy innej komisji.
Harcerz ma prawo odwolania sie do komendanta hufca, w razie nieregulaminowego przeprowadzenia proby na stopien.

SPRAWNOSCI HARCERSKIE

1) JAK POJMOWAC SPRAWNOSCI

Jak stopnie harcerskie sa sczeblami postepu w doskonaleniu sie, tak sprawnosci harcerskie sa dowodem i sprawdzianem indywidualnych zainteresowan i uzdolnien harcerza.
Czlowiek w swym rozwoju zdobywa wiedze i umiejetnosci, przy czym wartosc stanowi umiejetnosc czyli praktyczne zastosowanie wiedzy. W harcerstwie mamy sprawnosci intelektualne i praktyczne, ale przy obydwu harcerz musi wykazac praktyczna umiejetnosc. Bo przecierz robic cos sprawnie, to nie znaczy to wiedziec tylko jak sie to robi, ale umiec wykonac i miec w tym wzgledzie pewna praktyke i doswiadczenie. Najpospolitszym bledem spotykanym w pracy harcerskiej zwlaszcza na obozach w okresie "zdawania" sprawnosci jest ich "odwalanie" jak egzaminow. Wyglada to w ten sposob, ze harcerz dowiedziawszy sie o uzyskaniu sprawnosci przez swego kolege, bierze do reki egzemplarz wymagan i przerzuciwszy kartki, zastanawia sie, ktora sprawnosc moglby "zdac" oczywiscie bez przygotowania i jakiejkolwiek pracy w tym kierunku. Idzie i zdaje np. Hodowce krolikow albo introligatora. I to na obozie, gdzie nie ma po temu zadnych warunkow. Nic bardziej falszywego i szkodliwego. Podejscie bledne, bo zdobycie sprawnosci podyktowane nie zainteresowaniem dla pewnej wiedzy czy umiejetnosci, lecz tylko checia zdobycia znaczka. Niewychowawcze, bo sprawnosc zostala zdobyta bez pracy, bez wysilku rzetelnego, nie stala sie przezyciem radosnego tworzenia. W takich warunkach na pewno harcerz nie bedzie uprawial tej sprawnosci. Bedzie nosil znaczki jak pajac, ale nie bedzie sie doskonalil. Sprawnosci tak zdobywane nie spelnia swego zadania wychowawczego, ale przeciwnie szkodliwie zaciaza na rozwoju charakteru.

2) CELE I ZADANIA SPRAWNOSCI

Sprawnosci odgrywaja wazna role w systemie wychowania harcerskiego. Musza byc wyrazem zainteresowania mlodziezy, powinny budzic i rozwijac pewne uzdolnienia zawodowe, powinny ulatwic mlodziezy wybor zawodu, a nawet w warunkach wyjatkowych dobrze opanowana sprawnosc, powinna ulatwic zarobkowanie na zycie.

3) BUDOWANIE ZAINTERESOWANIA DLA SPRAWNOSCI

Zainteresowania i uzdolnienia ulatwiaja ogromnie trud wychowania i bez nich trudno marzyc o wynikach wychowawczych. Gdy zainteresowania nie ma, musimy je budzic, liczac sie oczywiscie ze srodowiskiem, z jakiego mlodziesz pochodzi, oraz z wiekiem rozwojowym.
Odpowiednio dobrany zastep harcerski w toku prac przygotowawczych do stopni harcerskich wykaze na pewno pewne zainteresowania, ktore zastepowy umiejetnie podchwyci. Jezeli nie ma zainteresowan dla sprawnosci, mozna ja obudzic przy pomocy stopni harcerskich; przy zdobywaniu cwika, harcerza orlego i harcerza Rzeczypospolitej musi harcerz najpierw zyskac pewne sprawnosci. Wowczas z calym zastepem nalezy uprawiac pewna umiejetnosc i nalezycie przygotowac sie do sprawnosci. Gdy zastep zdobedzie solidnie jedna sprawnosc z pewnoscia zapragnie, a i poszczegolni czlonkowie zastepu okaza chec indywidualnego doskonalenia sie.
A zatem przy zdobywaniu sprawnosci beda pewne, ktore zdobywa sie zbiorowo, calym zastepem, ktore obowiazuja wszystkich harcerzy zastepu oraz indywidualne, ktore sa "prywatna lektura" specjalna i upodobaniem jednostki.

4) JAK PRZYGOTOWAC ZASTEP DO SPRAWNOSCI

Przygotowanie do sprawnosci obowiazujacych wymaga duzej troski i musi byc dokladnie przeprowadzone. Zastepowy poznaje wymagania i zastanawia sie nad potrzebnymi pomocami, oraz wyszukuje fachowca, ktoryby zastep nauczyl wymaganej umiejetnosci. Rola bowiem zastepowego nie polega tylko na nauczaniu swego zastepu, ale na wyszukiwaniu sprzyjajacych okolicznosci do uczenia. Chcac wiec zdobyc z calym zastepem sprawnosc terenoznawcy, kartografa, czy pioniera, wyszuka zastepowy jakiegos inzyniera, ktory majac w reku wymagania do tych sprawnosci, przygotuje caly zastep z prawdziwa przyjemnoscia, odmladzajac sie przy tym wsrod mlodych. W sprawie sprawnosci kucharza nalezy zwrocic sie do ktorejs mamy z zastepu i pod jej kierunkiem popraktykowac. Probe sprawnosci kucharza odbedziemy urzadzajac podwieczorek z jakiejs okazji, albo nawet obiad calkowicie przygotowany przez zastep, by wyreczyc mame, ktora ma w tym dniu jakas rocznice itp.
W ten sposob wiazemy serdecznie starsze spoleczenstwo z naszymi pracami i zyciem zastepu. Rola zastepowego bedzie teraz polegala na delikatnym podsunienciu fachowcow i metod pracy harcerskiej. Fachowiec musi dokladnie znac wymagania sprawnosci, znac intencje sprawnosci harcerskiej, oraz powinien sie starac powiazac sprawnosc z zyciem zastepu harcerskiego. Zbiorki odbywane w warsztatcie, czy kuchni, u hodowcy, czy w pracowni, powinny miec przebieg zbiorki harcerskiej. W ten sposob sprawnosci beda trescia pracy zastepu, nie beda robione poza zastepem.
Specjalne kursy sprawnosciowe beda raczej rzadkoscia. W harcerstwie pracujemy zastepami, a nie masowka. Fachowiec latwiej ogarnie 6-9 chlopakow, anizeli 32 np.
Oznake sprawnosci zdobytej calym zastepem (przez wszystkich czlonkow zastepu) haftujemy na choragiewce zastepu.
Procz przygotowania zbiorowego do sprawnosci przewidzi zastepowy przygotowanie sie pojedynczych, czy par harcerzy do sprawnosci. Rola zastepowego bedzie polegala na wyszukiwaniu specjalisty, ktory zaopiekuje sie tymi dwoma harcerzami pragnacymi zdobyc sprawnosc muzyka, przyrodnika, rysownika, zdobnika, fotografa, itp. A nastepnie na obmysleniu proby. Grajek powinien wystapic na jakims wieczorku druzyny. Taki wieczorek moze byc rownoczesna proba aktora, grajka, rysownika, zdobnika, fotografa, kucharza, bo wszyscy zbiorowo zloza sie na prace i wszyscy beda zadowoleni: kandydaci, bo zobacza celowosc swej pracy, druzyna, bo wieczor sie uda, a rodzice beda zachwyceni.

5) ZAPRAWA

Druzynowy i zastepowy musza polozyc bardzo silny nacisk na nalezyta zaprawe i przygotowanie sie do sprawnosci. Nie wolno dopusczac do proby, dopoki kandydat nie opanuje sprawnie calego zakresu wymagan danej sprawnosci. Zaprawa musi byc dokladna, opanowanie techniki gruntowe. Harcerz ze sprawnoscia to juz maly facowiec. Zastepowy tak musi odmyslac prace zastepu, by zastep mial czas nalezycie opanowac nowa specjalnosc, oraz rozmilowac sie w tej pracy. Owczy ped do zdobycia jak najwiekszej liczby sprawnosci psuje ich walory wychowawcze. Dyletantyzm i werbalizm musimy tepic, bo szczegolnie jestesmy podatni pod tym wzgledem. Przecietnie zastep powinien by zdobyc dwie sprawosci w roku. Nie ilosc zdobytych sprawnosci, ale sposob ich opanowania mowi o ich wartosci. Raczej mniej, a dobrze. Zbytnia ilosc sprawnosci dowodzi braku zdecydowanego zainteresowania harcerza. Uprawianie specjalnosci nie smie konczyc sie z chwila odbycia proby i uzyskania sprawnosci, ale musi byc kontynuowane. I znowu zastepowy "glowi sie" nad tym jak wyszukac ku temu okazje.

6) PROBA

Zastepowy zdecydowawszy z zastepem na opracowywanie jakiejs sprawnosci, zglasza to na radzie druzyny, bo to zobowiazuje. Nastepnie uprawia z zastepem te sprawnosc do chwili, gdy wszyscy czlonkowie opanuja ja przecietnie dobrze. W tej chwili zglasza druzynowemu, ze zastep gotow jest do proby i zabiega o termin proby i nalezyte jej przeprowadzenie. To wszystko musi byc ogloszone w rozkazie druzyny i uwiecznione w kronice druzyny. Komisja prob i sprawnosci wspolnie z druzynowym obmysla program odbycia proby. Sama proba musi sie opierac przede wszystkim o praktyke. Harcerze przy probie nie opisuja jak sie co robi, lecz wykonuja zadanie. Rzecza Komisji jest tak obmyslec probe, by kazdy harcerz otrzymal zadanie konieczne do wykonania i pozyteczne. Zadanie powinno obejmowac jak najwieksza ilosc punktow proby. Na obozie nie kazemy pionierowi kopac dolu 1 m glebokiego, by go zaraz kazac po sprawdzeniu zasypac, ale uradujemy pioniera, gdy ten sam dol bedzie wykonany z mysla o potrzebach realnych obozu. Tu przy probie sprawnosci mamy okazje do zwrocenia uwagi na celowosc i ekonomie pracy. Wszystko co harcerze przy probie robia, musi byc potrzebne, pozyteczne i uzasadnione. Oboz, budynek szkolny, mieszkanie prywatne czy zbiorowe, dostarcza pomyslow do prac i zadan pozytecznych wykonanych przy probie sprawnosci. Wten sposob harcerstwo zrosnie sie ze srodowiskiem, a zycie w nim nabierze wdzieku i uroku.
Wspominamy przedtem wieczorek druzyny, zbiorowy dobry uczynek, bieg harcerski, pokaz wyszkolenia zastepu moga byc rozmaitymi formami proby. Komisja prob z druzynowym wybiora najlepszy sposob dla srodowiska, najbardziej odpowiedni, pamietajac o jednym, ze harcerze musza miec przy probie okazje do celowego i rzeczowego dzialania, a nie gadania. Proba moze trwac kilka dni, ale musi byc nalezycie wyegzekwowana. Nic na wiare - wszystko zrobic dokladnie. Po odbytej probie komisja ocenia wyniki i przyznaje oznake dla calego zastepu. Przypiecie oznaki sprawnosci zbiorowej na choragiewce zastepu musi sie odbyc uroczyscie z udzialem fachowcow, calej komisji, przyjaciol itp. Ale bez przemowien i niepotrzebnej "pompy". Oczywiscie przyznanie sprawnosci musi byc formalnie zalatwione i ogloszone rozkazem druzyny w dniu zakonczenia proby.
Jezeli mamy do czynienia z materialem harcerskim zbieranym z roznych druzyn, nalezaloby zaczac od sprawdzenia posiadanych sprawnosci. Harcerzom ktorzy nie odpowiadaja wymaganiom, zabronic noszenia oznak, dac termin poprawy, odbyc probe, a potem przyznac sprawnosc, albo calkowicie uniewaznic. Przyznane sprawnosci musi sie co roku sprawdzac.

7) ZNACZENIE SPRAWNOSCI

Rola wychowawcza sprawnosci nie budzi u nikogo zastrzezen. Sprawnosci dostarczaja mlodziezy pola do dzialania, wyzycia sie, budza zmysl tworczy, wychowuja harmonijnie pelnego czlowieka przez uzupelnianie jego pracy umyslowej i fizycznej, budza zrecznosc, zaradnosc, rozwijaja zdolnosci i zamilowania i sa swietym narzedziem ulatwiajacym mlodziezy wybor zawodu. Sprawnosci nalezycie opanowane moga byc w zyciu kazdego bardzo pozyteczne.
Dla wychowawczej roli sprawnosci nie trzeba nikogo przekonywac, sprawa jasna od dawna. Nalezy tylko pamietac i jest to obowiazkiem wszystkich instruktorow harcerskich od zastepowego poczawszy - o tym, by ze stopni i sprawnosci harcerskich nie robic parodii. Jezeli te sprawe druzyna postawi nalezycie i rzetelnie, wowczas bedzie promieniowala zyciem mlodzienczym i zasluzy w calej pelni na miano druzyny harcerskiej.

INSTRUKCJA O ZDOBYWANIU SPRAWNOSCI

Indywidualne i zespolowe zdobywanie sprawnosci.
Harcerz ktory zainteresowal sie pewna dziedzina pracy harcerskiej , moze zdobyc odznake sprawnosci w tej dziedzinie - na znak, ze da sobie rade i w dalszych podobnych pracach. Zastep od chwili, gdy jego czlonkowie w wiekszosci zdobyli juz pewien stopien harcerski i okazuja wspolne zainteresowanie pewna dziedzina pracy harcerskiej, - ma mozliwosc przystapic do zespolowego zdobywania odznaki odpowiedniej sprawnosci. Program pracy zastepu w tym kilkumiesiecznym okresie pokrywa sie w swej glownej czesci z wymaganiami sprawnosci przez to, ze zastep wspolnie przygotowuje sie i wykonywa zbiorowo prace w tej dziedzinie. Natomiast koncowe wykazanie sie na probie umiejetnosciami odbywa sie indywidualnie i nikt nie jest uzalezniony od wynikow proby innych harcerzy.
Druga czesc proby
Po okresie zajec, cwiczen i prac cwiczebnych majacych na celu przygotowanie sie i zebranie doswiadczen, - nastepuje proba, ktora sklada sie z dwoch rownorzednych czesci: czesc pierwsza proby, trwajaca dluzej, nawet do paru tygodni, poswiecona jest wykonaniu zbiorowo lub indywidualnie prac sprawnosciowych niedajacych sie wykonac w probie koncowej; czesc druga, o wiele krotsza t. j. Koncowa proba stanowi stwierdzenie w kilku zadaniach ogolnej umiejetnosci kandydata.
Dopuszczenie do zdobywania sprawnosci
Zglaszajacych sie pojedynczych Harcerzy lub caly zastep dopuscza do proby druzynowy, podpisujac kazdemu z kandydatow karte proby wedlug ogloszonego wzoru.
Na karcie proby druzynowy oznacza te wymagania ktore winny byc wypelnione przez wykonanie danych prac w I okresie proby (kandydat zapisuje je w I-szej czesci karty), pozostale spelnia sie na probie koncowej (wpisane zostaja do -ej czesci karty). Druzynowy oznacza zarazem termin, w ktorym wykonane byc maja prace pierwszej czesci proby. Termin ten moze byc przedluzony tylko raz, co wplywa ujemnie na ogolna ocene, a dalsze przekroczenie go uniewaznia probe. Do proby koncowej wolnoprzystapic jedynie po wykonaniu prac pierwszej czesci proby.
Charakter pierwszej czesci proby
Na przestrzeni paru wzglednie kilku tygodni, wyznaczonych przez druzynowego dla spelnienia pierwszej czesci proby, Harcerz lub caly zastep, zdobywajacy sprawnosc, wykonuja kolejno wymagane prace, przy czym jedna z nich winna wysunac sie na czolo, jako naprawde powazny czyn zastepu lub jednostki, stanowiacy osrodek wszystkich innych prac, cwiczen i doswiadczen, ktore - niejako - sluza temu, aby te glowna prace moc dobrze wykonac. Druzynowy wzglednie ktos wyznaczony przezen, sprawdzajac wykonanie tych prac, dba zarazem o ogolny poziom programu zajec zastepu lub jednostki, starajac sie aby nastawienie przy tych zajeciach bylo skierowane nie na zlozenie egzaminu, lecz na zrobienie wszystkiego, co jest potrzebne do sprawnego wykonania owej centralnej pracy.

Celem unikniecia nadmiernego podporzadkowania programu zajec wymaganiom sprawnosci - dopuszczalne jest zamienianie niektorych drobniejszych punktow wymagan innymi, byleby nie zmienilo to ani charakteru ani stopnia trudnosci danego punktu, - a to zaleznie od miejscowych okazji i warunkow, a szczegolnie od inicjatywy kandydatow. Zwlaszcza ma to znaczenie przy zbiorowym zdobywaniu sprawnosci, gdzie niezawsze nalezy dazyc do tego, by wszyscy wykonywali te sama robote, a jedynie do tego, - by wykazywali te sama umiejetnosc.
Charakter drugiej czesci proby
Proba koncowa trwa krotko - jeden dzien do 2 tygodni; w ciagu tego czasu kandydat otrzymuje do wykonania pewne zadania, celem udowodnienia ze zdobyte przezen umiejetnosci nietylko umial zastosowac do wykonania tych prac, ktore spelnil w pierwszej czesci proby, ale potrafi ich uzyc we wszystkich innych pracach z tego samego zakresu w przyszlosci. O ile w pierwszej czesci zwykle chodzilo przede wszystkim o skutek, wynik pewnych prac (np. Koncowy wynik gry; wykonanie aparatu morsea), o tyle w probie koncowej chodzi nadto przy obserwacji wykonywania zadania przez kandydata, o stwierdzenie, jak on to robi, czy bierze sie do rzeczy umiejetnie i pomyslowo, w niektorych nawet wypadkach - czy ma na dana sprawe ogolniejszy poglad i wiadomosci.
Koncowy ustep poprzedniego rozdzialu ma tu odpowiednie zastosowanie.
Kompetencje Druzynowego i Komisji Prob
Dopuszczania do proby i stwierdzenie wynikow prac pierwszego okresu proby dokonuje druzynowy. Moze on wyznaczyc rozkazem kogos z druzyny lub spoza niej do opieki nad poszczegolnymi harcerzami zdobywajacymi sprawnosci, albo powierzyc mu przeprowadzenie prob (pierwszych czesci) pewnej okreslonej grupy sprawnosci.
Proba koncowa zas odbywa sie przed komisja Prob, ktorej przysluguje rowniez prawo ostatecznego zatwierdzenia poszczegolnych prac pierwszej czesci proby. Ostateczna opinia Komisji Prob, o ile wypadnie pomyslnie, decyduje o przyznaniu sprawnosci Rozkazem Druzynowego.
Komisje Prob Sprawnosciowych w Druzynie mianuje swym rozkazem hufcowy. W druzynach, nie majacych komisji, proba koncowa odbywa sie przed komisja komedy hufca, pierwszy zas okres proby odbywa sie zawsze w Druzynie.
Komisja prob zbierac sie winna co najmniej 4 razy do roku; winna prowadzic wykaz przyznanych sprawnosci i wykaz odbytych wycieczek lub posiedzen przeznaczonych na proby, oraz przechowywac w ciagu roku karty prob odbytych.

Instrukcja pakowania plecaka

Kazdy harcerz i harcerka powinien/na miec nastepujace przedmioty w swoim plecaku/pakunku:

Spiwor/kalimata/(poduszka)
Poduszki o lekkiej wadze sa do nabycia na przyklad w Överskottsbolaget w Solna, nie sa one konieczne, ale jednak jest wygodnie miec cos miekkiego pod glowa. Poduszke mozna nieraz zastapic grubym swetrem. Spiwor powinien byc dostosowany do niskich temperatur, poniewaz czesto spimy pod namiotami. Kalimata lub materac dowolny.
Apteczka
Konieczne jest aby druzyna miala co najmniej jedna apteczke. W skladzie osobistej apteczki powinny byc: plastry, jeden bandaz, srodek dezynfekcyjny i jesli sa osoby potrzebujace specjalnych lekarstw, one tez tam powinny sie znajdowac. Zalecany jest tez srodek przeciw komarom.
Ubrania
Nalezy zabrac ze soba ubrania nadajace sie do uzytku w lesie, n.p. biale podkoszulki nie sa zbyt dobre do lasu z tego powodu ze bardzo szybko sie brudza. Wazne jest tez posiadanie duzej ilosci skarpetek, nawet i grubych na lato, z tego powodu ze nawet jesli jest cieplo w nogi, to podczas dlugiej wedrowki grube skarpetki zapobiegaja obtarciom nog, ktore podczas wedrowki sa bardzo duzym problemem. Trzeba tez pamietac o tym aby ilosc ubran byla w granicach zdrowego rozsadku, poniewasz byly przypadki kiedy plecaki byly wieksze od dzieci ktore mialy je nosic. W lato powinno sie miec keps lub podobne nakrycie glowy, a w zimie ciepla czapke.
Buty
Nalezy miec ze soba dwa rodzaje butow: t.zw. adidasy, czyli lekkie buty sportowe na codzien, i t.zw. traperki, to znaczy buty z cholewkami 10-15 cm powyzej kostki. Najlepsze buty tego typu sa ze skory, poniewasz dostaje sie dobra jakosc za rozsadna cene. Wazne jest zeby te buty byly szyte, a nie sklejane, dlatego ze klej czesto puszcza.
Nie nalezy tez brac butow zupelnie nie wyprobowanych, tylko nalezy przejsc co najmniej 5 km w butach zanim oceni sie czy nadaja sie lub nie. Wazne jest tez sprawdzic czy obcieraja i czy wytrzymuja warunki polowe. Nalezy tez brac pod uwage, ze droga lesna ma inne warunki nawierzchniowe niz droga asfaltowa.
Rekomenduje, zeby pojsc do sklepu z obuwiem specjalnie dopasowanym do wedrowania, lub do sklepow ze sprzetem wojskowym. Buty wojskowe sa bardzo dobrej jakosci i przystosowane do warunkow polowych. Buty np szwedzkiego wojska modelu Stridskänga m/90 sa bardzo dobre. Przypominam ze buty powinny byc koloru czarnego lub brazowego (takie nosimy do munduru).
Menazka
Jest to niezbedna czesc wyposazenia polowego harcerzy i powinna byc dwuczesciowa. Konieczne jest zeby byla zrobio-na z metalu, dlatego ze nieraz jest konieczne podgrzewanie jedzenia nad ogniskiem. Wazne jest tez zeby menazka miala pojemnosc mniej wiecej 1 litra, chetnie wiecej.
Do menazki nalezy miec t.zw. niezbednik. Jest to zestaw widelca, noza i lyzki polaczonych ze soba.
Noz/bagnet
Nalezy miec ze soba pozadny bagnet, ktory ma ostrze mniej wiecej o dlugosci 15 cm. Rekomenduje bagnet ze stali nierdzewnej.
Plandeka plastikowa
O rozmiarze 1,5x2 m, jest ona potrzebna w razie deszczu, i nie powinna ona przekraczac wagi 1 kg.
Latarka
Mala, podreczna, zeby sluzyla do zagladania do plecaka w ciemnym namiocie.

GENERALNE UWAGI

Przy pakowaniu rzeczy prosze pamietac aby plecak/pakunek wazyl maksymalnie (wzrost dziecka w cm)/10, bo inaczej istnieje ryzyko uszkodzenia kregoslupa, i jest to meczace do dzwigania.
Radze tez zainwestowac w dobry plecak, bo dziecko z niego nie wyrosnie i bedzie sluzyl przez cale zycie. Jezeli chodzi o plecaki to generalna rada jest taka: plecaki w klasie cenowej 1000-1500 koron sa najbardziej odpowiednie. Sa wygodne do noszenia, co jest bardzo wazne, zwlaszcza podczas wedrowek. Nie nalezy tez miec zadnych luzno wiszacych rzeczy na plecaku. Jest to strasznie niewygodne oraz latwo wtedy cos zapomniec lub zgubic. Wszystko powinno sie znajdowac w plecaku.
W plecaku rzeczy potrzebne na codzien powinny sie znajdowac w bocznych kieszeniach, lub na samym wierzchu. Wszystkie ciezkie rzeczy nalezy pakowac na spod plecaka.
Dzieci powinny same pakowac plecak, rodzice tylko powinni nadzorowac, gdyz wtedy wiedza gdzie i co jest w plecaku.

Do góry

[Komenda Hufca] [Druzyny Harcerskie] [Namiestnictwo] [Wedrownicy]
[Kapelani] [Kolo Przyjaciól]